( 2 ) نورى : يا در حال بلوغ ، سفيه نباشند . . اراكى ، گلپايگانى ، خوئى ، تبريزى ، سيستانى ، صافى : سوم : آن كه سفيه نباشند يعنى مال خود را در كارهاى ( گلپايگانى ، صافى : بى خود و ) بيهوده مصرف نكنند . . فاضل : سوم : سفيه نباشند و نيز از تصرّف در اموالشان جهت افلاس ، توسط مجتهد جامع الشرايط منع نشده باشند . . مكارم : [ سوم : ] ممنوع التصرف در اموال نبودن ( مانند كسانى كه به خاطر ورشكستگى ، از طرف حاكم شرع از تصرّف در اموالشان جلوگيرى شده‌اند ) . . ( 3 ) [ قسمت داخل پرانتز در رساله آيات عظام : خوئى ، سيستانى و تبريزى نيست ] ( 4 ) گلپايگانى ، صافى : ششم : جنس و عوضى را كه مىدهند مالك باشند يا ولايت بر او يا وكالت از طرف او داشته باشند و احكام اينها در مسائل آينده گفته مىشود . مكارم : ششم : آن كه جنسى را كه خريد و فروش مىكنند ملك آنها باشد يا از طرف مالك وكيل بوده ، يا ولىّ صغير باشند . زنجانى : مسأله فروشنده و خريدار بايد چند شرط داشته باشند : اوّل : آن كه مميّز باشند . دوم : آن كه عاقل باشند . سوم : آن كه قصد خريد و فروش داشته باشند ، پس اگر مثلًا به شوخى بگويد مال خود را فروختم ، معامله باطل است . چهارم : آن كه جنس و عوض را كه مىدهند مالك يا در حكم مالك ( مانند ولىّ و وكيل ) باشند . پنجم : آن كه بالغ باشند . ششم : آن كه از كسانى كه نمىتوانند در مال خود تصرّف كنند و در فصل مستقلى خواهد آمد نباشند . هفتم : آن كه كسى آنها را مجبور نكرده باشد . اين شرط و دو شرط پيشين ، در معامله با مال خود لازم است ، ولى اگر كسى مال ديگرى را با اجازهء او معامله كند ، لازم نيست اين سه شرط را دارا باشد . شرايط بالا در اكثر معامله هاى ديگر ( غير از خريد و فروش ) نيز شرط مىباشد و احكام آنها در مسائل آينده گفته خواهد شد . مسأله 2082 معامله با بچهء نا بالغ باطل است ، اگر چه پدر يا جدّ ( 1 ) آن بچه به او اجازه داده باشند كه معامله كند ، ( ولى اگر بچه مميز باشد ( 2 ) و چيز كم قيمتى را كه معاملهء آن براى بچه ها متعارف است معامله كند اشكال ندارد ( 3 ) و نيز اگر طفل ( 4 ) وسيله باشد كه پول را به فروشنده بدهد و جنس را به خريدار برساند ( 5 ) يا جنس را به خريدار بدهد و پول را به فروشنده برساند ( 6 ) چون واقعاً دو نفر بالغ با يكديگر معامله كرده‌اند معامله صحيح است ولى بايد فروشنده و خريدار يقين ( 7 ) داشته باشند كه طفل جنس و پول را به صاحب آن مىرساند ( 8 ) ) * ( 1 ) اراكى : جدّ پدرى . . ( 2 ) اراكى : اگر بچه ، وسيله باشد . . ( 3 ) خوئى ، تبريزى ، سيستانى : معامله با بچهء نابالغ كه مستقل در معامله باشد باطل است ، ( سيستانى : مگر در چيزهاى كم قيمتى كه معامله با بچهء مميز نابالغ در آنها معمول باشد و ) امّا اگر معامله با ولىّ باشد و بچهء نابالغ مميز فقط صيغهء معامله را جارى سازد ، معامله ( سيستانى : در هر صورت ) صحيح است ، بلكه اگر جنس يا پول مال ديگرى باشد ، و آن بچه وكالتاً از صاحبش آن مال را بفروشد و يا به آن پول چيزى بخرد ، ظاهر اين است كه معامله